- GINĄCE ZAWODY

Wystawa „Ginące zawody” ze zbiorów Muzeum w Raciborzu prezentuje zabytki kilkunastu gałęzi rzemiosła, takich jak piernikarstwo, drukarstwo tkanin, kowalstwo, druciarstwo, bednarstwo, kołodziejstwo, rymarstwo, garncarstwo, stolarstwo, wikliniarstwo i szewstwo. Ponieważ zawody te w większości nie funkcjonują we współczesnym świecie lub przetrwały jedynie w nielicznych pracowniach, związane z nimi przedmioty stały się unikalnymi eksponatami muzealnymi.

Ekspozycja została podzielona tematycznie, dzięki czemu zwiedzający mogą prześledzić specyfikę poszczególnych profesji. Pierwsza część wystawy skupia się wokół dawnych technik zdobniczych i druku. Zobaczyć tu można m.in. zabytkowe formy piernikarskie z XVIII i XIX wieku, misternie wykonane przez snycerzy w drewnie owocowym i użytkowane przez dawnych piernikarzy zwanych kichlarzami. Z tego samego okresu pochodzą równie kunsztowne klocki do druku tkanin, którymi powszechnie posługiwano się podczas ich farbowania.

Kolejna część ekspozycji prezentuje warsztat pracy rzemieślników i zgromadzone narzędzia. Wśród nich znajdują się przyrządy kowalskie, takie jak strugi do kopyt końskich czy punktaki, a także specjalistyczne narzędzia bednarza, stolarza i kołodzieja. Z bliska można przyjrzeć się również pracy szewca dzięki ekspozycji stolika szewskiego, szydeł, kopyt oraz dreifusów, uzupełnionych o różnego rodzaju strugi, świdry i tarniki.

Dopełnieniem prezentacji narzędzi są gotowe wyroby rzemieślnicze, pogrupowane według materiału i rzemiosła. Znalazły się tu wozy i koła szprychowe wykonane przez kołodziejów, a także naczynia klepkowe, beczki, cebry i masielnice wytworzone przez bednarzy. Kunszt kowali reprezentują przedmioty kute z żelaza, w tym okucia i zamki do drzwi, wywieszki kowalskie oraz podkowy (w tym specjalistyczna podkowa dla kulejącego konia). Osobny dział tworzą wyroby plecionkarskie, gdzie prezentowane są tradycyjne kosze do sadzania kur (tzw. koszki), kosze do suszenia serów, słomianki do chleba oraz wiersze do połowu ryb. Całość zamyka kolekcja pięknych naczyń glinianych o wielorakich kształtach, zdobionych różnorodnymi technikami garncarskimi.

Ważnym elementem wystawy jest także upamiętnienie lokalnych mistrzów, którzy przez lata świadczyli usługi dla mieszkańców regionu. Na ekspozycji przypomniane zostaną sylwetki takich rzemieślników jak kowal Alojzy Socha z Bieńkowic, kołodzieje J. Kałuża z Owsiszcz i Józef Pawliczek z Krzanowic, szewc Stanisław Szymków, a także garncarze Wilhelm Słowik i Kazimierz Tabacharniuk.

Autor: Muzeum w Raciborzu